Paskamer verlichting

Paskamerverlichting, pashokverlichting en pasruimteverlichting: hetzelfde probleem

Paskamer, pashokje, pashok, pasruimte, kleedhokje — het gaat om dezelfde ruimte. Wat verschilt is de constructie. Een vaste paskamer is een nis met een plafond waarin u armaturen kunt opnemen. Een los pashokje is een frame van bijvoorbeeld 90 x 90 x 200 cm met gordijnen, waarbij u alleen aan de constructie of aan de wand erachter kunt monteren.

Dat onderscheid bepaalt uw keuze. In een vaste paskamer plaatst u railverlichting in of tegen het plafond. In een los hokje werkt een opbouwarmatuur op de wand of aan het frame beter. Zoekt u het hokje zelf en niet de verlichting? Kijk dan bij onze paskamers.

Dit is de grootste fout bij het verlichten van een paskamer

Één spot recht boven het hoofd. Het is de meest voorkomende opstelling en het is de verkeerde. De reden is meetkundig, geen kwestie van smaak. Licht dat bijna verticaal invalt, wordt onderschept door de wenkbrauwbogen, de neus en de kin. Daaronder ontstaat slagschaduw: donkere oogkassen, een harde schaduw onder de neus en een schaduwband onder de kin. Precies de kenmerken die een gezicht vermoeid en ouder doen lijken.

Daar komt bij dat het vlak dat de klant beoordeelt verticaal staat: de voorkant van het kledingstuk. Een spot recht boven het hoofd verlicht de schouders en de vloer, niet die voorkant.

Eigenaar Michel Kaatee zegt hetzelfde over railverlichting op de winkelvloer, en in een paskamer geldt het nog sterker. Een felle spot doet pijn aan de ogen, en dat is volgens hem niet de schuld van de lamp maar van de plek: houd de rail op circa een meter van het product en leg hem langs de wand in plaats van in het midden, met spots die zo staan dat u er niet in kijkt. Vertaald naar een paskamer: licht dat het gezicht van voren bereikt, niet van bovenaf.

Wat het onderzoek erover zegt

Baumstarck en Park lieten in 2010 zestig vrouwen van 18 tot 35 jaar kleding passen in een paskamer, onder bovenlicht en onder frontaal licht. Van de opmerkingen over plafondverlichting was 69 procent negatief: deelnemers noemden schaduwen op hun gezicht waardoor zij zichzelf onaantrekkelijk vonden. Bij frontaal licht was 59 procent van de opmerkingen positief, en deelnemers zeiden dat zij daardoor meer kleding wilden passen. Verlichting was goed voor 51 procent van alle opmerkingen in de paskamer. Alsaleh en collega's kwamen in 2020 tot dezelfde uitkomst bij tachtig respondenten in drie winkels.

NEN-EN 12464-1 zegt het in technische termen. De modelleringsverhouding, de cilindrische verlichtingssterkte gedeeld door de horizontale, hoort tussen 0,3 en 0,6 te liggen. Onder 0,3 wordt het licht te vlak en verdwijnt de vorm; boven 0,6 worden de schaduwen te hard. Eén downlight recht boven het hoofd komt niet in de buurt van die bandbreedte.

Bronnen bij deze sectie: Baumstarck en Park, Journal of Interior Design 35(2), 2010; Alsaleh e.a., Springer, 2020; NEN-EN 12464-1:2021.

Wat de norm wel en niet voorschrijft

Hier gaat vrijwel de hele markt de mist in. NEN-EN 12464-1 kent geen regel voor de paskamer van een klant. De 200 lux die u online als “de norm voor paskamers” tegenkomt, staat in de rij voor kleedruimten, wasruimten en toiletten: personeelsruimten. Bovendien gaat de norm over werkplekken, en een paskamer is dat niet.

Wat de norm in 2021 wel heeft aangescherpt en wat hier telt: de cilindrische verlichtingssterkte ging naar minimaal 150 lux op 1,60 m hoogte waar goede visuele communicatie nodig is, wanden gingen van 50 naar 75 lux in gesloten ruimten, en de modelleringsverhouding blijft 0,3 tot 0,6.

Voor de praktijk adviseren wij 300 tot 500 lux op gezichtshoogte, verticaal gemeten. Dat zijn andere grootheden dan hierboven: cilindrisch licht meet het gemiddelde rondom een punt, verticaal licht meet één richting. Onze bandbreedte staat dus naast de 150 lux cilindrisch, niet in plaats daarvan. Fotios liet in 2017 zien dat binnenruimten onder ongeveer 300 lux als onaangenaam worden ervaren en dat boven 500 lux extra licht weinig oplevert. Dat gaat over het algemene niveau in een ruimte; wij vertalen die bandbreedte naar het verticale vlak, omdat dat in een paskamer het vlak is dat telt.

Kleurweergave: waarom Ra 90 nog niets zegt over huidtint

De kleurweergave-index Ra is het gemiddelde over acht matig verzadigde testkleuren. Verzadigd rood zit daar niet bij: dat is testkleur negen, de R9-waarde, en die telt niet mee in het gemiddelde. Onze railspots halen Ra 93; de opbouwarmaturen in deze categorie zitten daaronder, dus vraag de waarde per model op.

Voor een paskamer is dat het verschil tussen goed en onbruikbaar. Huidtint wordt bepaald door het bloed onder de huid en is dus sterk roodafhankelijk. Een lamp met een roodtekort haalt nog steeds Ra 90, omdat dat tekort in het gemiddelde wegvalt, maar geeft uw klant een bleek of groenig gezicht. Hetzelfde geldt voor rode en roze stoffen. Royer en collega's toonden in 2017 aan dat gemiddelde kleurgetrouwheid een zwakke voorspeller is van hoe mensen licht waarderen, en dat rode tinten daarin zwaar wegen. Die studie keek naar objecten in een proefruimte, niet naar huidtinten en niet naar retail, en meet R9 niet zelf; wat zij wel laat zien is dat een hoog gemiddelde niets garandeert over rood. Vraag dus naar de R9-waarde en niet alleen naar Ra: een R9 vanaf 50 geldt als goed, vanaf 90 als uitstekend.

Bronnen bij deze sectie: Royer e.a., Lighting Research & Technology 49(8), 2017; Fotios, LEUKOS 13(1), 2017; CIE 13.3 voor de definitie van Ra en R9.

Kleurtemperatuur: dezelfde als op de winkelvloer

De belangrijkste regel is niet welke kelvinwaarde u kiest, maar dat de paskamer dezelfde lichtkleur voert als de winkelvloer. De reden heet metamerie: twee stoffen kunnen onder de ene lichtbron identiek lijken en onder de andere niet meer. Verschilt het licht in het hokje van het licht bij het rek, dan verandert het kledingstuk van kleur tussen rek en spiegel. Dat is geen beleving, dat is natuurkunde.

Binnen die regel is er ruimte voor de sfeer die bij uw winkel past. Ons assortiment in deze categorie loopt van 1800 K dim-to-warm tot 3500 K.

Wij voeren in deze categorie bewust geen 4000 K. Dat is de kleurtemperatuur voor een magazijn of bedrijfshal, niet voor een ruimte waarin iemand zijn eigen gezicht beoordeelt.

Verblinding: waarom UGR op het datablad hier niets bewijst

De UGR-waarde op een datablad is berekend voor ruimten tussen 2H en 12H, waarbij H de montagehoogte boven ooghoogte is. Een paskamer van 90 x 90 cm of 1,5 x 1,5 m valt daar ruim onder. Bij zeer compacte lichtbronnen valt de berekening bovendien buiten het geldige bereik van de methode. Kortom: “UGR kleiner dan 19” op een spotdatablad zegt niets over uw pashokje.

Wat u in plaats daarvan gebruikt, is de afschermhoek: de hoek ten opzichte van het horizontale vlak waarbinnen de lichtbron niet zichtbaar is. De norm koppelt die aan de luminantie van de lamp.

Er is een tweede reden om hier streng in te zijn. De spiegel vouwt de zichtlijn van uw klant omhoog naar het plafond, waardoor een armatuur dat in de directe zichtlijn onzichtbaar is via het spiegelbeeld alsnog vol in beeld komt. Richt spots daarom weg van de spiegel, of kies een armatuur met een diepe reflector of een honingraat.

Bundelhoek: waarom een smalle spot hier niet werkt

De bundeldiameter volgt uit de worp en de bundelhoek. Bij een plafond op 2,70 m en een gezicht op 1,60 m is de worp 1,10 m.

Een smalle accentbundel hoort boven een etalagepop of een presentatietafel, niet boven een mens. De CUBO Up&Down wandlamp in deze categorie heeft een verstelbare bundel van 1 tot 120 graden, een Osram-driver en is dimbaar. Omdat die op ooghoogte aan de wand hangt en niet aan het plafond, geldt de tabel hierboven er niet voor; u stelt de spreiding in het hokje zelf in.

Welke winkel kiest wat

Vaste paskamer in een kledingwinkel

Een 3-faserail over de diepte van de nis, vóór de klant en niet boven het hoofd. Twee spots van 30 W in 3000 K of 3500 K, gericht op de romp. De drie fasen kunt u apart schakelen, zodat basislicht en gezichtslicht los regelbaar zijn. Zie ook onze railverlichting.

Los pashokje of pop-up

Een opbouwarmatuur op de wand naast de spiegel, op ongeveer ooghoogte. De CUBO Up&Down geeft licht naar boven en naar beneden en vult zo de schaduw onder de kin op — precies de schaduw die een plafondspot juist veroorzaakt. Vanaf € 10,00.

Rij van meerdere paskamers

Eén doorlopende rail vóór de rij, met per hokje een spot op een eigen fase. Zo hoeft niet alles tegelijk te branden; voor de gang ernaartoe volstaat een lager niveau.

Bruidsmode, lingerie en gelegenheidskleding

Hier past 2700 K, dimbaar, met nadruk op de R9-waarde. De klant staat langer voor de spiegel en beoordeelt zichzelf strenger. Een tweede lichtbron opzij voorkomt dat één bron alle schaduw bepaalt.

Wat wij niet beweren

U vindt online percentages over omzetstijging en retouren door betere paskamerverlichting. Wij noemen ze niet. Het meest geciteerde cijfer, een koopkans die met 10 tot 67 procent zou stijgen, blijkt bij natrekken uit twee losse getallen van een leverancier van paskamersensoren te bestaan, samengevoegd tot een percentage dat nergens is gemeten. Er bestaat geen studie die paskamerverlichting aan een retourpercentage koppelt.

Wat wel onderbouwd is: klanten beoordelen frontaal licht positiever dan bovenlicht, en verschillende spectra in paskamer en winkelvloer laten een kledingstuk van kleur veranderen. Daarop baseren wij ons advies. Op omzetbeloften niet.

Bestellen, levertijd en de showroom

44 van de 45 producten in deze categorie liggen in Breukelen op voorraad. Voorraadartikelen zijn er in 1 tot 2 werkdagen, door heel Nederland en België. Verzendkosten beginnen bij € 9,95 en lopen op met de afmeting van de zending, tot € 99,95 voor de grootste pakketten; afhalen in Breukelen is gratis. Op nieuwe railverlichting geldt 5 jaar garantie.

Verlichting beoordeelt u niet op een foto. In onze showroom en magazijn van 10.000 m² branden meer dan 500 meter aan werkende proefopstellingen, zodat u het verschil tussen 2700 K en 3500 K met eigen ogen ziet. Neem een kledingstuk uit uw eigen collectie mee. Wij maken ook een gratis lichtplan.

Merwedeweg 6a, 3621 LR Breukelen, direct aan de A2 tussen Utrecht en Amsterdam. Maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur. Een afspraak is niet nodig en parkeren is gratis. Bellen kan ook: 0346 76 40 39.

Veelgestelde vragen over paskamerverlichting

Welke verlichting heb ik nodig in een paskamer?

Licht dat het gezicht en de voorkant van het kledingstuk van voren bereikt, met een hoge kleurweergave en dezelfde kleurtemperatuur als op uw winkelvloer. Dat kan met railspots vóór de klant of met een opbouwarmatuur naast de spiegel. Eén spot recht boven het hoofd volstaat niet.

Hoeveel kelvin moet paskamerverlichting hebben?

Voor mode-retail 3000 K tot 3500 K, voor luxemerken en bruidsmode 2700 K. Belangrijker dan de exacte waarde is dat paskamer en winkelvloer dezelfde kleurtemperatuur voeren. Wij adviseren geen 4000 K in een paskamer.

Waarom zien mijn klanten er slecht uit in de paskamer?

In de meeste gevallen ligt dat niet aan de lamp maar aan de plaats. Licht van recht boven het hoofd geeft slagschaduw in de oogkassen en onder de kin. Verplaats de lichtbron naar voren of naar opzij van de spiegel voordat u nieuwe armaturen koopt.

Waar moet ik de spots in een paskamer ophangen?

Vóór de klant, niet erboven, en gericht op de romp in plaats van recht naar beneden. Houd de lichtbron uit de zichtlijn van de spiegel, want via het spiegelbeeld kijkt uw klant er alsnog in.

Welke lamp moet ik in een pashokje hangen?

In een los pashokje ontbreekt een plafond om iets in weg te werken. Een opbouwarmatuur op de wand of aan het frame, op ooghoogte naast de spiegel, is dan de praktische keuze. De CUBO Up&Down uit deze categorie kost € 10,00.

Wat is CRI en waarom is dat belangrijk in een paskamer?

CRI of Ra geeft aan hoe getrouw een lamp kleuren weergeeft, op een schaal tot 100. Onze railspots halen Ra 93. Vraag daarnaast naar de R9-waarde: die meet verzadigd rood, telt niet mee in Ra, en bepaalt of huidtinten en rode stoffen natuurlijk ogen.

Hoeveel lux heb ik nodig in een paskamer?

Wij adviseren 300 tot 500 lux, verticaal gemeten op gezichtshoogte. NEN-EN 12464-1 stelt geen eis aan klantpaskamers; de 200 lux die online circuleert hoort bij personeelskleedruimten.

Hoeveel spots heb ik nodig voor één paskamer?

Voor een paskamer tot ongeveer 1,5 x 1,5 m volstaan twee armaturen: één voor het basislicht en één gericht op gezicht en romp. Eén enkele lichtbron geeft altijd eenzijdige schaduw, ongeacht het vermogen.

Is licht boven of naast de spiegel beter?

Naast de spiegel. Licht van opzij of van voren vult de schaduwen onder de wenkbrauwen, neus en kin op. Licht dat recht van boven komt, veroorzaakt ze juist.

Kan ik paskamerverlichting dimbaar maken?

Ja. Kies bij LED voor een trailing-edge dimmer of voor een DALI-oplossing. Goedkope leading-edge fasesnijding geeft in combinatie met LED-drivers vaak flikker, en uw klant kijkt hier minutenlang van dichtbij naar.

Kan ik de verlichting zelf installeren?

Een 3-faserailsysteem wordt geleverd met een powerfeed inclusief stekker, koppelstuk en einddop. Let bij het monteren op het randje van ongeveer 2 mm dat zowel op de lamp als op de rail zit: de spot moet eerst goed in de rail zitten en pas daarna worden gedraaid. Te veel kracht beschadigt het armatuur.

Welke verlichting past bij mijn hele kledingwinkel?

De paskamer is één zone van een groter geheel. Zie voor de winkelvloer, etalage en presentatietafels onze kledingwinkel verlichting.

Waarom winkeliers hun paskamer bij Gruppo Corso uitlichten

Gruppo Corso is een Nederlands familiebedrijf, opgericht in 2006 en daarmee in 2026 precies twintig jaar actief in winkelinrichting en winkelverlichting. Meer dan 75.000 winkels, showrooms en horecazaken in Nederland en België werken met onze verlichting: van modewinkels als The Sting, PAUW en Sissy-Boy tot herenmodezaken als Oger en State of Art, en van De Bijenkorf tot zelfstandige boetieks. Onze klanten beoordelen ons met een 8,7 uit 10 op basis van 728 reviews op Feedback Company, waarbij 92 procent ons aanbeveelt.

In het pand van 10.000 m² in Breukelen ziet u de armaturen branden voordat u kiest. Wij maken gratis lichtplannen en leveren voorraadartikelen binnen 1 tot 2 werkdagen. Wat u te veel bestelt, mag retour. Kijk voor de rest van uw inrichting bij paskamers, spiegels, etalagepoppen en kledingrekken.